Idea MISH-S – Międzydziedzinowych Indywidualnych Studiów Humanistycznych i Społecznych na UG

MISH-S jest wielodyscyplinarnym sposobem studiowania wychodzącym poza historycznie utrwalone i sztuczne granice separujące dyscypliny i kierunki. Studia te są adresowane zarówno do kandydatów potrafiących już zawęzić pole swoich zainteresowań (chcieliby je jednak wzbogacić i uzupełnić metodami i wiedzą innych kierunków), jak i do tych, którzy potrzebują więcej czasu i chcieliby jeszcze lepiej rozpoznać swoje indywidualne predyspozycje i uzdolnienia. Przeznaczone są zarówno dla tych absolwentów, którzy osiągnęli bardzo dobre wyniki na maturze, jak i dla tych, którzy skupili się w szkole przede wszystkim na jednym lub dwóch przedmiotach i potrafią w nietuzinkowy i oryginalny sposób przedstawić swoje zainteresowania.

Zachowując najlepsze elementy tradycyjnego sposobu studiowania – kanon wiedzy i umiejętności charakterystyczne dla danego kierunku (w MISH-S kierunku wiodącego) studia MISH-S usuwają jednocześnie bariery administracyjne utrudniające studentom uczestniczenie w zajęciach na innych kierunkach. By uzyskać dyplom licencjata (lub magistra) studenci MISH-S zobowiązani są do realizacji przynajmniej jednego tzw. minimum programowego (np. amerykanistyki czy ekonomii), na które składa się około 70 procent zajęć, jakie muszą zrealizować studenci tych kierunków. Owe 30 procent (wielkość ta może być większa lub mniejsza w zależności od kierunku) jest dla MISH-owca „przestrzenią wolności”, w której może dokonywać indywidualnych wyborów zajęć na innych kierunkach, i wielką szansą. Jeśli szansę tę dobrze wykorzysta, wyniki mogą być znakomite. Wolność ta wiąże się z określonymi obowiązkami. W każdym semestrze student MISH-S zobowiązany jest do uczestniczenia (w wybranych przez siebie) zajęciach z dziedziny odmiennej niż ta, do której przynależy kierunek wiodący. Musi z zajęć tych zdać egzaminy i uzyskać zaliczenia. Jeśli ktoś interesuje się np. dziennikarstwem, może zaprojektować swój program studiów tak, że oprócz odpowiednich zajęć w Instytucie Dziennikarstwa  znajdą się tam np. zajęcia z anglistyki czy historii. Jeśli ktoś pragnie w przyszłości zarządzać instytucjami artystycznymi, może wybrać odpowiednie zajęcia z zarządzania, kulturoznawstwa czy historii sztuki. Połączeń takich, które zależą od inwencji i wyobraźni studenta, może być oczywiście wiele.

Wolność jest wyzwaniem. Student MISH-S może przejąć aktywnie i pod okiem tutora stery „płynącego statku”, jakim są studia MISH-owca, i bezpiecznie i z satysfakcją dotrzeć do celu swojej „podróży” – realizacji (przynajmniej jednego) dyplomu.  

Innym charakterystycznym wymogiem MISH-S jest pisanie już od pierwszego semestru tzw. prac rocznych pod opieką wybranego przez studenta opiekuna naukowego (tutora). Udana realizacja pracy (studiujący w ramach MISH-S przygotowuje ją przynajmniej raz w roku) uczy niezwykle ważnych umiejętności, które pozwalają nie tylko aktywnie i z powodzeniem poruszać się na rynku pracy, ale stanowią też ważny element kształtowania własnej samooceny. Częsty brak umiejętności formułowania własnych myśli wśród uczniów jest ogromną bolączką systemu kształcenia na wszystkich jego poziomach – w szkołach i też na studiach. Tworzenie tekstu, który zmusza studenta do „podjęcia trudu” i wyłania się jako owoc lektury i współpracy z mistrzem/tutorem, daje ogromną satysfakcję i poczucie dokonania czegoś niebanalnego. Niebanalne jest bowiem zdyscyplinowane komponowanie złożonych myśli w całość, przebudowywanie ich i „wygładzanie”, tak by tekst był nie tylko dla czytelnika zrozumiały, ale wykazywał strukturą bliską pracy naukowej. Naturalną tego konsekwencją jest łatwość, z jaką student MISH-S może zrealizować pracę dyplomową czy zaprezentować po studiach swoje pomysły w przestrzeni publicznej – tyleż przedstawiając referat naukowy, co wygłaszając mowę w miejscu pracy. Między innymi ta umiejętność sprawia, że studenci MISH-S częściej niż bardzo dobrzy studenci kierunkowi otrzymują stypendia naukowe, prezentują swoje pomysły na organizowanych przez siebie (wraz z doktorantami) konferencjach naukowych, tworzą koła naukowe czy czasopisma studenckie itp.     

Kluczowy na MISH-S jest indywidualny kontakt studenta z wybranym przez siebie tutorem. To z nim student kształtuje swój indywidualny program studiów, pod jego opieką pisze pracę roczną. Ale to nie jedyna „przestrzeń”, w której przejawia się indywidualny charakter studiów w ramach MISH-S. Oferują one znacznie większą swobodę w układaniu planu studiów niż studia standardowe. „Studiując tradycyjnie” na jednym określonym kierunku student w każdym semestrze musi zrealizować program ustalony odgórnie, a jego „pole manewru” jest bardzo ograniczone. Student MISH-S natomiast może swobodnie wybrać zajęcia z innych kierunków, które odpowiadają jego indywidualnym zainteresowaniom. Może też wybrać zajęcia z planu drugiego roku będąc na roku pierwszym. Organizacja studiów MISH-S jest na tyle elastyczna, że pozwala nie tylko na indywidualne projektowanie planu studiów, ale również na jego korygowanie. 

Bardzo często zdarza się, że talenty uczniów i studentów są jeszcze w stanie „częściowego uśpienia”. Początkowa motywacja i chęć do studiowania, jeśli nie są indywidualnie pobudzane, mogą stać się uciążliwym i dość rutynowym zajęciem. Właśnie dlatego rola indywidualnego opiekuna naukowego, który może dostrzec talenty studenta  i ukierunkować jego zainteresowania, jest w MISH-S bardzo ważna. Indywidualny kontakt z tutorem może być dla studenta wielką inspiracją do działania. Działając zaś student może łatwiej wyjść z cienia anonimowości, która nieuchronnie ciąży na studiach tradycyjnych. W MISH-S realizuje się idea uniwersytetu – społeczności uczonych i studentów.      

A co po studiach? Poznając różne sposoby myślenia i wymiary postrzegania świata oraz ucząc się współpracy z tutorem i innymi studentami (zdobywając przy tym dyplom licencjata lub magistra kierunku wiodącego) MISH-owiec będzie mógł pewnie i wszechstronnie – „grając na pełnej klawiaturze” – być aktywny zarówno w życiu społecznym, jak i na rynku pracy i odegrać tam ważną rolę.  

 

 dr hab. Sławomir Leśniak, prof. UG

Dyrektor MISH-S